Polacy coraz częściej dostrzegają znaczenie zabezpieczenia finansowego, jednak decyzje dotyczące ubezpieczeń nadal w dużej mierze opierają się na emocjach, doświadczeniach wyniesionych z domu oraz indywidualnym postrzeganiu ryzyka. Najnowszy raport Polskiej Izby Ubezpieczeń „Świadomość ubezpieczeniowa Polaków 2026 – wiedza, postawy i doświadczenia” pokazuje, że jednym z istotnych wyzwań pozostaje luka między rzeczywistym ryzykiem a gotowością do ochrony przed jego skutkami.
Raport Polskiej Izby Ubezpieczeń pokazuje, że decyzje dotyczące ochrony ubezpieczeniowej wciąż są silnie związane z emocjami, doświadczeniami wyniesionymi z domu oraz sposobem postrzegania ryzyka. Wśród 13 wniosków płynących z badania szczególnie interesujące z perspektywy ubezpieczeń majątkowych są te, które pokazują, dlaczego Polacy odkładają decyzję o zakupie ochrony i jak skuteczniej rozmawiać o bezpieczeństwie finansowym.
„Mnie się to nie przydarzy” – Polacy zaniżają własne ryzyko
Jednym z najważniejszych wniosków jest zjawisko tzw. nierealistycznego optymizmu. Oznacza ono, że wiele osób zakłada, iż nieprzewidziane zdarzenia, takie jak: zalanie mieszkania, pożar, kradzież czy poważne szkody majątkowe, częściej dotyczą innych niż ich samych. Taka perspektywa sprawia, że decyzja o zakupie ubezpieczenia często odkładana jest na później.
Tymczasem trzeba mieć na uwadze, że ryzyko związane z majątkiem nie zawsze zależy od naszych działań. Awaria instalacji, ekstremalne zjawiska pogodowe czy szkody wyrządzone przez osoby trzecie mogą dotknąć każdego gospodarstwa domowego.
Dom rodzinny kształtuje podejście do ubezpieczeń
Raport PIU zwraca uwagę również na wpływ wzorców wyniesionych z domu. Jeśli w rodzinie ubezpieczenia były traktowane jako zbędny koszt, takie podejście może być powielane przez kolejne pokolenia. Z drugiej strony osoby, które miały doświadczenie z pomocą ubezpieczenia w trudnej sytuacji, częściej dostrzegają jego wartość. Według raportu aż 43% Polaków pamięta, że w domu rodzinnym ubezpieczano mieszkanie lub dom, a 33% – samochód. Znacznie rzadziej wspominamy o ubezpieczeniach zdrowotnych czy turystycznych.
Ważne, aby ubezpieczać się świadomie
Z badania wynika, że najpopularniejszym dobrowolnym ubezpieczeniem jest AC pojazdu – jego posiadanie deklaruje 81% badanych. Ubezpieczenie mieszkania deklaruje, że ma 70% respondentów (77% mieszkańców). Z kolei 65% Polaków twierdzi, że posiada polisę na życie, w połowie indywidualną (53%), w połowie grupową w pracy (47%). Ubezpieczenie zdrowotne (45%) częściej wynika z benefitu pracowniczego (27%) niż samodzielnego zakupu (18%).
Deklarowany poziom posiadania ubezpieczeń dobrowolnych w Polsce jest wysoki. Jak zawracają uwagę autorzy raportu, czasem jednak wynika z obowiązków lub warunków instytucjonalnych (np. kredytów, zatrudnienia), a nie świadomej decyzji. Dodatkowo część respondentów mogła mylić obowiązkowe OC ppm z dobrowolnym AC pojazdu. W efekcie doprowadziło do zawyżenia deklaracji dotyczących autocasco, którego posiadanie zadeklarowało 81% badanych, podczas gdy posiadanie obowiązkowego OC ppm wskazało jedynie 47% respondentów i taki wynik trudno uznać za odzwierciedlenie rzeczywistego poziomu ubezpieczenia kierowców.
OC a AC
Badanie pokazało również, że wielu Polaków nie rozróżnia AC i OC ppm, częściowo przez utrwalone, nieprecyzyjne nazewnictwo. Prawidłowej odpowiedzi, tzn. że po spowodowaniu stłuczki naprawę swojego auta pokrywa własna polisa AC, udzieliło 41% badanych. 38% myli OC z AC i sądzi, że odszkodowanie może uzyskać ze swojego OC. Natomiast aż 30% twierdzi, że żadne ubezpieczenie nie pokryje takiej sytuacji.
Więcej ciekawych informacji, wniosków i szczegółowych danych dotyczących świadomości ubezpieczeniowej Polaków można znaleźć w najnowszym raporcie Polskiej Izby Ubezpieczeń. Pełna jego treść znajduje się na stronie Raport PIU: Nierealistyczny optymizm i wartości wyniesione z domu wpływają na decyzje ubezpieczeniowe Polaków – PIU – Polska Izba Ubezpieczeń.
Raport został przygotowany przez Polską Izbę Ubezpieczeń we współpracy z prof. UW, dr hab. Katarzyną Sekścińską, pod patronatem Uniwersytetu Warszawskiego. Opiera się na badaniu przeprowadzonym w lutym 2026 r. metodą CAWI na reprezentatywnej próbie 1143 dorosłych, pracujących Polaków. Próba była zróżnicowana pod względem: płci, wykształcenia, miejsca zamieszkania, sytuacji rodzinnej i finansowej. Badanie przeprowadzono na Ogólnopolskim Panelu Badawczym Ariadna, posiadającym aktualny certyfikat PKJPA potwierdzający wysoką jakość świadczonych usług badawczych.